Арктика кытылыгар — табаһыттар түмсүүлэрэ: Анаабыр улууһугар улахан өрөгөйдөөх бырааһынньык буолан ааста.

Муус устар 25 күнүгэр Анаабыр улууһун Үрүҥ Хайа нэһилиэгэр ураты өрөгөйдөөх, үгэһи өрө туппут күн буолан ааста. РФ норуоттарын сомоҕолоһууларын сылыгар, биллэр судаарыстыбаннай деятель, Бочуоттаах гражданин Николай Егорович Андросов аатынан Үлэ уонна нэһилиэстибэ сылыгар аналлаах улуустааҕы табаһыттар сүлүөттэрэ үрдүк таһымҥа тэрилиннэ.

Күн-дьыл  сымнаан, халлаан күөх чиэппэрэ ырааһын талан биэрдэ, сарсыарда 12 чаастан бырааһынньык үөрүүлээх аһыллыыта саҕаланна.

Хас биирдии туруоруллубут балаакка аайы ыалдьытымсах эбэҥки-долган норуотун истиҥ мичээрэ, итии чэйэ уонна төрүт аһа ыалдьыттары үөрэ-көтө көрүстэ. Төрүт үгэстэрин тутуһан, хотугу сир хоһуун дьоно бэйэлэрин култуураларын баайын сэгэтэн көрдөрдүлэр.

Тэрээһин маҥнайгы чааһыгар нэһилиэктэр түөлбэлэрин параада буолла. Мааны хотугулуу таҥастаах-саптахтаах, килбиэннээх үлэһит дьоммут табаларын сиэтэн, сыарҕаларыгар бэтэрээннэрин, оҕолору олордон киирдилэр.

Салгыы, өбүгэ үгэһинэн, Үөһээ Дойду иччилэриттэн көҥүл көрдөһүү уонна аал уоту аһатыы сиэрэ-туома ыытылынна. Ытык уот нөҥүө Алгыс ылан, сыалаах алаадьынан сири-дойдуну күндүлээтилэр.

Тэрээһин үөрүүлээх чааһыгар Анаабыр улууһун баһылыгын эбээһинэһин толорооччу Ольга Федоровна Терешкина-Тимофеева уонна Үрүҥ Хайа нэһилиэгин баһылыга Егор Валерьевич Спиридонов иһирэх тылларынан кыттааччылары эҕэрдэлээтилэр.

Ону тэҥэ, бу дьоһуннаах күн ыраахтан-чугастан кэлбит ытыктабыллаах ыалдьыттар бэйэлэрин үтүө баҕа санааларын тиэртилэр:

«Маяк» приис техническэй салайааччыта Виктор Викторович Тимофеев;

Өлөөн улууһун ассоциациятын бэрэссэдээтэлэ, этнографическай музей директора Наталья Владимировна Бенчик;

Өлөөн улууһун СПК «Байылыат» дириэктэрэ Василий Анатольевич Харбаев;

Өлөөн улууһун хотугу норуоттар историко-этнографичексай музейын дириэктэрэ Саргылана Анатольевна Иванова.

Бырааһынньык үөрүүлээх чааһын Анаабыр киэн туттар «Анаабыр алмаастара» оҕо образцовай үҥкүү ансаамбылын үҥкүүһүттэрэ тырымнас хамсаныыларынан киэргэттилэр. Оттон Константин Спиридонов, Ньургуйаана Попова, Гавриил Спиридонов, Николай Попов уонна Сергей Сыроватскай иэйиилээх ырыаларынан туундара салгынын сылаас дорҕооннорунан толордулар.

Сүлүөт сүрүн дьоруойдарынан аҕыс ыстаада чулуу үлэһиттэрэ буоллулар. Кинилэр — хотугу норуоттар олохторун төрдө буолгар таба иитиитин үйэтитэр хорсун-хоһуун дьон:

  1. Туприн Михаил Владимирович бригадирдаах бастакы нүөмэрдээх ыстаада табаһыттара.
  2. Попов Анатолий Валерианович бригадирдаах 2-с нүөмэрдээх ыстаада табаһыттара.
  3. Спиридонов Ануфрий Андрианович бригадирдаах 3-с нүөмэрдээх ыстаада табаһыттара.
  4. Туприн Иван Ануфриевичбригадирдаах 4-с нүөмэрдээх ыстаада табаһыттара.
  5. Туприн Андрей Андреевич бригадирдаах 5-с нүөмэрдээх ыстаада табаһыттара.
  6. Чуприн Дмитрий Николаевич бригадирдаах 6-с нүөмэрдээх ыстаада табаһыттара.
  7. Туприн Алексей Дмитриевич бригадирдаах 7-с нүөмэрдээх ыстаада табаһыттара.
  8. Туприн Анисим Егорович бригадирдаах 8-с нүөмэрдээх ыстаада табаһыттара.

Күүтүүлээх, долгутуулаах таба сүүрдүүтэ дьиҥнээх тыҥааһыннаах киирсиилэри бэлэхтээтэ. Ыраахтан кэлбит ыалдьыттар харахтарын арааппакка, ыһыытаан-хаһыытаан күрэҕи сэргээтилэр. Ол курдук уопсай күрэхтэр  туругунан түмүк бу курдук буолла:

Эр дьоҥҥо (буурга 10 км):

Спиридонов Ануфрий Андрианович сүүрдэн кэлэн бастыҥ ааты сүктэ. Иккис миэстэнэн Туприн Анисим Егорович ылла.

Бочуоттаах үһүс миэстэҕэ Туприн Алексей Алексеевич тиийэн кэллэ.

Дьахталларга (буурга 8 км):

Нарын-намчы эрээри тулуурдаах дьахталларбыт күрэхтэрэ ким да болҕомтотун туора хаалларбата.

Бастакы миэстэни Попова Анна Никитична (2-с ыстаада кыттыылааҕа) ылла.

Иккис миэстэни Туприна Кэрэчээнэ Олеговна (4-с ыстаада кыттыылааҕа) ылла.

Үһүс миэстэни Спиридонова Анна Николаевна (6-с ыстаада кыттыылааҕа) ылла.

Бэтэрээннэр ортолоругар бастакы миэстэни Туприн Дмитрий Иванович (4-с ыстаада кыттыылааҕа) ылла.

Иккис миэстэни Туприн Василий Иванович (4-с ыстаада кыттыылааҕа).

Үһүс миэстэни Туприн Василий Трифонович (8с ыстаада кыттыылааҕа).

Үс табаннан сүүрдүү (10 км):

Бастакы миэстэни Чуприн Александр Семенович- Сындааскы.

Иккис миэстэни Туприн Михаил Афанасьевич (3-с ыстаада кыттыылааҕа).

Үһүс миэстэни Туприн Василий Ануфриевич (4-с ыстаада кыттыылааҕа).

Буксуйууга бастакы миэстэни Попов Анатолий Валерианович (2-с ыстаада кыттыылааҕа.

Иккис миэстэни Туприн Иван Ануфриевич (4-с ыстаада кыттыылааҕа)

Үһүс миэстэни Спиридонов Иннокентий Иннокентьевич (8-с ыстаада кыттыылааҕа)

Оскуола оҕолорун ортотугар табаны уучахтаан сүүрдүүгэ  бастакы миэстэни Попов Сулус уонна Спиридонова Уйгууна буоллулар.

Иккис миэстэни Попова Айгылаана уонна Туприна Кира ыллылар.

Үһүс миэстэни Туприн Виктор уонна Туприна Арина ыллылар.

Орто саастаах оҕолор ортолоругар бастакы миэстэни Туприн Гриша ылла. Иккис миэстэни Попов Валериан ылла.

Ыччаттар ортолоругар бастакы миэстэни Спиридонов Ануфрий Андрианович. Иккис миэстэни Попов Валериан Анатольевич. Үһүс миэстэни Туприн Иван Романович ылла.

Мас тардыһыытын күрэҕэр: дьээдьэлэр ортолоругар 70 киилэҕэ киирсиигэ бастакы миэстэни Туприн Влад ылла. Иккис миэстэни Чуприн Илья ылла. Үһүс миэстэни Туприн Тускул сүктэ.

Дьахталларга: бастакы миэстэни Слепцова Христина ылла. Иккис миэстэни Зыкова Мария ылла. Үһүс миэстэни Туприна Ия ылла.

Дьээдьэлэр ортолоругар 70 киилэттэн үөһээҕэ: бастакы миэстэни Ногнорутов Саян ылла. Иккис миэстэни Туприн Андрей ылла. Үһүс миэстэни Дьячковский Аман ылла.

Дьахталлар ортолоругар: бастакы миэстэни Поскачина Федора ылла.

Иккис миэстэни Арьянова Влада ылла. Үһүс миэстэни Туприна Милена ылла.

Аркан быраҕыытын күрэҕэр: бастакы миэстэни Чуприн Рустам уонна Туприна Юлиана ыллылар. Иккис миэстэни Андросов Арылхан ылла. Үһүс миэстэни Туприн Владислав ылла.

Бу курдук Анаабыр хоһуун табаһыттарын сүлүөтэ үрдүк таһымҥа ааста. Күрэхтэһии кыайыылаахтара бары дьоһуннаах бириистэринэн наҕараадаланнылар.

 

Бары күрэхтэргэ бириистэргэ спонсорынан  буолбут бырааһынньыкка ис сүрэхтэриттэн кыттыспыт спонсордарга барҕа махталбытын тиэрдэбит:

«Алмазы Анабара» АО салалтатыгар;
РЭС коллективыгар;
«Комтехсервис» тэрилтэтигэр;
Тус бэйэлэрин кылааттарын киллэрбит эрэллээх урбаанньыттарбытыгар:

Корякин А.А. (ИП)
Григорьев С.Д. (ИП)
Корякин Т.А. (ИП)
Апаликова А.А. (ИП)
Андросов С.Н. (ИП)

Васильева Н.И. (ИП)
Анал бириистэри туруоран, күрэхтэһиини өссө тыҥааһыннаах уонна интэриэһинэй оҥорбут дьоммутугар туспа махтал тылларын аныыбыт:
Андросов А.И. (ИП)
Туприн С.Д. (ИП)

Эһиги көмөҕүт — бу аҥардас үп-ас эрэ буолбатах, бу Арктика дьонун тыйыс айылҕаҕа олорор күүстээх тыыннарын өйөөһүн, төрүт үгэспитин үйэтитии буолар. «Үтүө киһи аата үс үйэҕэ умнуллубат» диэн өбүгэбит алгыһын курдук, эһиги амарах майгыгыт дьон махталынан төннүөхтүн!

Табаһыттар сүлүөттэрэ — бу аҥардас бырааһынньык эрэ буолбатах, бу — үлэ киһитигэр сүгүрүйүү, нэһилиэктэр икки ардыларыгар доҕордоһуу туоһута. Анаабырбыт хоһуун табаһыттарыгар үрдүк ситиһиилэри, кытаанах доруобуйаны уонна сир-дойду иччилэрин алгыһа өрүү арыаллыы сылдьарын баҕарабыт!