Оҕо күн сирин көрөөт, аан бастаан ийэтин эйэҕэс мичээрин көрөр, кини сылаас илиитигэр угуттанан, тапталыгар улаатар. Ийэ — хас биирдии киһиэхэ саамай күндү, чугас, ханнык да түгэҥҥэ өрүү өйдүүр уонна өйүүр истиҥ киһитэ.
Алтынньы үһүс баскыһыанньатыгар Саха сиригэр Ийэ күнэ үөрүүлээхтик бэлиэтэнэр. Бу үтүө күн чэрчитинэн өрөспүүбүлүкэбит күн-күбэй ийэлэрин, эйэҕэс эбээлэрин ис сүрэхтэн ытыктаан туран эҕэрдэлиибит.
Бэлиэ күн көрсө Анаабыр улууһун Үрүҥ Хайа нэһилиэгин элбэх оҕолоох дьоллоох ийэтэ, алын кылаас учуутала, мааны Далбар хотуна Туяра Лаврентьевна Тупринаны кытары тус олоҕун, оҕо иитиитин уонна дьиэ кэргэн дьолун туһунан иһирэхтик сэһэргэстибит.
— Туяра Лаврентьевна, кэлэн иһэр Ийэлэр күннэринэн истиҥник эҕэрдэлиибит! Ааҕааччыларбытыгар бэйэҕит уонна дьиэ кэргэҥҥит туһунан кылгастык сырдатыаххыт дуо?
— Махтал буолуохтун! Мин аатым Туприна Туяра Лаврентьевна диэн. Үрүҥ Хайа төрүт олохтооҕо буолабын, оскуолаҕа алын кылаас учууталынан үлэлиибин. Кэргэним Кураев Николай Владимирович диэн, Верхоянскай улууһуттан төрүттээх. Биһиги түөрт дьоллоох оҕолоохпут уонна икки кырачаан сиэн тапталлаах эһээтэ эбээтэ буолабыт.
— Кэргэҥҥитин кытары хайдах, ханна билсиһэн олоххутун холбообуккутуй?
— Кэргэмминээн 2009 сыллаахха билсиһэн, бэйэ-бэйэбитин таптаһан 2010 сыллаахха дьиэ кэргэн буолбуппут. Ол кэмҥэ кини «Алмазы Анабара» тэрилтэҕэ үлэлии сылдьара.
— Оҕолоргут тустарынан кэпсиэххит дуо, кинилэр билигин тугунан дьарыктаналларый?
— Улахан уолбутуттан саҕалаатахха, кини Хаандыгатааҕы горно-геологическай колледжка үөрэнэн идэ ылбыта. Билигин «Алмазы Анабара» тэрилтэҕэ маркшейдер идэтинэн таһаарыылаахтык үлэлии-хамныы сылдьар.
Орто уолбут тохсус кылааска үөрэнэр, оттон улахан кыыспыт алтыс кылаас үөрэнээччитэ. Иккиэн үөрэхтэригэр олус кыһаллаллар, оскуолаҕа туйгуннук үөрэнэллэр. Кыра мааны кыыспыт билигин уһуйаан бэлэмнэнии бөлөҕөр сылдьар, эһиил балаҕан ыйыгар оскуола боруоҕун ааһыаҕа. Оҕолорбут куруук араас күрэхтэһиилэргэ, оскуола уонна нэһилиэк тэрээһиннэригэр көхтөөхтүк кытталлар.
— Оҕону иитиигэ ордук туохха саамай болҕомто ууруохха сөбүй? Дьиэ кэргэҥҥитигэр туох ураты ньымалары туһанаҕыт?
— Хайа баҕарар төрөппүт оҕото иитиилээх, үөрэхтээх, үлэһит уонна дьоһун киһи буолан улаатарыгар баҕарар. Мин холобура, оҕолорбор кыра эрдэхтэриттэн дьиэ ис-тас үлэтигэр көмөлөһөргө үөрэппитим. Хас биирдиилэрэ бэйэлэрэ сууйар-сотор миэстэлээх буолааччылар. Күннээҕи режимы кытаанахтык тутуһууттан оҕо бэрээдэккэ, эппиэтинэстээх буоларга түргэнник үөрэнэр дии саныыбын.
— Эһиги оҕолоргутун кытта бириэмэҕитин хайдах атаараҕыт?
Үлэ үөһүгэр сылдьар буолан, ардыгар оҕолорбор болҕомтом тиийбэт курдук буолааччы.Ол иһин хас өрөбүл аайы бары тэҥҥэ араас ас астаан, минньигэс остуол тула олорон иһирэхтик кэпсэтэбит, санаабытын үллэстэбит. Маны таһынан бары бииргэ киинэ көрөрбүтүн олус астынабыт.
— Оҕолоргут дьиэ иһигэр төһө көмөлөһөллөрүй?
— Билигин оҕолорбут улаатан, дьиэ ис-тас үлэтин толору бэйэлэрэ оҥороллор. Үлэттэн сылайан кэллэхпэ, ыраас дьиэҕэ, буспут сылаас аска кэлэрбинэн олус үөрэбин, кинилэринэн киэн туттабын.
— Оттон кэргэниҥ тугунан дьарыктанарый?
— Аҕабыт доруобуйатыттан сылтаан үлэтин тохтоторго күһэллибитэ. Ол эрэн «хайдах үлэтэ-хамнаһа суох олоруохпунуй» диэн, 2022 сыллаахха атайыылаах байыаннай дьайыы саҕаланыаҕыттан бэйэтин баҕа өттүнэн контракт баттаһан сулууспалыы барбыта. Ол сылдьан улаханнык эчэйэн, этэҥҥэ дойдутугар төннөн кэлэн, уһуннук эмтэммитэ.
Дойдуларын туһугар сулууспалыы сылдьар буойуттарбытыгар баҕарыам этэ бары этэҥҥэ, чэгиэн-чэбдик дойдуларыгар, дьиэ кэргэттэригэр эргиллэн кэлэллэригэр.
Түгэнинэн туһанан, улууспут дьаһалтатыгар, Үрүҥ Хайа нэһилиэгин дьаһалтатыгар уонна МАУ «Комтехсервис» салайааччытыгар Канат Ускенбаевичка анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтарыгар уонна кинилэр дьиэ кэргэттэригэр куруутун күүс-көмө, тирэх буолалларыгар ис сүрэхпититтэн барҕа махталы тиэрдэбин!
Кэлэн иһэр Саха сирин Ийэлэрин күнүнэн өрөспүүбүлүкэбит бары ийэлэригэр муҥура суох дьолу, кытаанах доруобуйаны уонна куруутун өрөгөйдүүр эйэлээх олоҕу баҕарабын!
Кэпсэтиигит иһин махтал буолуохтун. Дьиэ кэргэҥҥитигэр дьолу — соргуну, үлэҕитигэр үрдүк ситиһиини баҕарабын.