Күндү биһиги далбар хотуттарбыт!
Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр Ийэлэр күннэринэн ис сүрэхпиттэн истиҥник эҕэрдэлиибин!
Бу күн күндүттэн күндү киһибитигэр тапталбытын, махталбытын аныыбыт. “Ийэ” – бу бастакынан этиллэр уонна олохпут устатын тухары туохтааҕар да күндү суолталаах тылларбытыттан биирдэстэрэ буолар. Кини уҕараабат тапталынан тулалыыр эйгэбитин кытта билсиһии саҕаланар, кини үөрэтиититтэн-такайыытыттан үтүөнү, кырдьыгы араара, эппиэтинэстээх буоларга үөрэнэбит. Сыллар ааһаллар, биһиги улаатабыт, ыал буолабыт, ол да буоллар ийэ таптала син биир бигэ тирэхпитинэн, олох ыарахаттарын туоруурга, бэйэбит күүспүтүгэр эрэнэргэ төһүү буолар.
Ийэбит биһигини туохха үөрэппитэй да, ону оҕолорбутугар иҥэрэбит. Ол курдук дьиэ кэргэн сыаннастара, аҕа көлүөнэҕэ ытыктабыл, бэйэ-бэйэҕэ кыһамньылаах сыһыан утумнанар. Ордук истиҥ тыллары элбэх оҕолоох ийэлэргэ тиэрдэбин. Улахан дьиэ кэргэни иитии, көрүү-истии сүүнэ тулууру, амарах сүрэҕи уонна күннэтэ сыралаах үлэни ирдиир. Хас биирдии оҕоҕо ураты тапталгытын аныыгыт, кини дьоҕурун арыйарыгар көмөлөһөҕүт, бэйэ ыккардыгар доҕордуу уонна эппиэтинэстээх буоларга үөрэтэҕит, такайаҕыт.
Ийэ буолууну уонна оҕо сааһы, дьиэ кэргэн уйгутун араҥаччылааһын биһиги үлэбит тутаах хайысхатынан буолара оннунан хаалар. Өрөспүүбүлүкэҕэ оҕолоох дьиэ кэргэҥҥэ, ол иһигэр элбэх оҕолоох дьиэ кэргэҥҥэ өйөбүлү оҥоруу дьаһалларын утумнаахтык сайыннарабыт, оҕо төрүүрүгэр уонна иитиллэригэр усулуобуйаны тэрийэбит.
Өрөспүүбүлүкэтээҕи ийэ хапытаала дьоһун суолталаах дьаһаллартан биирдэстэринэн буолар. 2025 сылга бу хапытаалы үс тыһыынча дьиэ кэргэн туһанар кыахтаммыта, кээмэйэ 316 тыһыынча солкуобай этэ. Билигин үһүс, төрдүс уонна онтон салгыы төрөөбүт оҕоҕо бэриллэр. Маны сэргэ 2025 сылга 116 тыһыынча солкуобай кээмэйдээх “Үйэ оҕолоро” тус сыаллаах хапытаалы 13 тыһыынча дьиэ кэргэн ылбыта.
Ийэлэрбитигэр дириҥ ытыктабылбыт бэлиэтин Саха Сиригэр “Дьоруой ийэ” уонна I, II, III истиэпэннээх “Ийэ албан аат”, “Ийэҕэ үрдүкү махтал” судаарыстыбаннай наҕараадалары туттарабыт. 2017 сылтан бу наҕараадалары 314 далбар хотун ылбыта.
Маннык дьиэ кэргэннэр, кинилэр үгэстэрин уонна ситиһиилэрин туһунан “Мин дьиэ кэргэним – мин Өрөспүүбүлүкэм” девизтээх ыытыллар “Сыл бастыҥ дьиэ кэргэнэ” өрөспүүбүлүкэтээҕи куонкурус кэпсиир. Сыл ахсын бу куонкуруска сүүстэн тахса дьиэ кэргэн кыттар. Быйыл “Сыл бастыҥ дьиэ кэргэнэ — 2026” Бүтүн Россиятааҕы куонкурус “Аҕа дойдуну көмүскээччи дьиэ кэргэнэ” номинация кыайыылааҕынан Горнай улууһун Бэрдьигэстээх сэлиэнньэтиттэн сылдьар Васильевтар дьиэ кэргэн буоллулар.
Сааһырдахпыт ахсын ийэбит биэрбит уҕараабат тапталын, кыһамньытын сыаналаан, киниэхэ сүүс төгүл күүстээх тапталынан уонна кыһамньынан эппиэттиэхтээхпитин өйдүүбүт. Махтал уонна таптал тылларын сарсыҥҥыга хаалларыман. Бу бырааһынньык күн хас биирдиигит бириэмэ аттаран, ийэлэргитигэр эрийиэххит, бара сылдьыаххыт, кууһан ылыаххыт, санаатын истиэххит, күннээҕи түбүгэр көмөлөһүөххүт диэн эрэнэбин. Ийэҕитигэр уурар болҕомтоҕут бырааһынньыккүн эрэ буолбакка, күн аайы баар буоллун.
Күндү далбар хотуттарбыт! Эһиэхэ кытаанах доруобуйаны, чугас дьоҥҥутун кытта дьоллоох, уоскулаҥ олоҕу баҕарабын. Оҕолоргут ситиһиилэринэн үөрдэ сырыттыннар, дьиэ кэргэҥҥитигэр Ил уонна Эйэ баар буоллун, дьиэҕит иһигэр оҕо дьоллоох күлүүтэ үөрдэ турдун. Эһиги бэлэхтиир тапталгыт кыһамньынан, эйэҕэс сыһыанынан уонна болҕомтонон төнүннүн!
Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана Айсен Николаев