Олунньу 13 күнэ «Саха тылын уонна суругун» күнүнэн биллэр. Бу бырааhынньык бастакы сахалыы суругу-бичиги олохтообут учуонай Семен Новгородов аатын сугэр. Бу күн биhиги Сахабыт сиригэр сыл аайы бэлиэтэнэр.
Ол курдук бу күн чэрчитинэн “Ситим” киинигэр “Толкуйдаа, оонньоо, кыай” диэн сахалыы интеллектуальнай күрэх бэрт сэргэхтик буолан ааста. Тэрээһини оҕо библиотеката “Осикта” уонна кыраайы үөрэтэр музей үлэһиттэрэ салайан ыыттылар. Күрэххэ үс хамаанда кыттыыны ылла. Хамаандалар уопсайа уон түһүмэххэ кииристилэр.
Бастакы түһүмэххэ саха норуотун тылынан уус уран айымньытын саамай сытыы көрдөөх-нардаах сатирическай көрүҥэр чабырҕахха күрэхтэстилэр. Иккис түһүмэххэ ыйытыыларга хоруйдаатылар. Үһүс түһүмэххэ олох-дьаһах, сиэр-майгы туһунан түмүктэммит өйү-санааны аҕыйах бэргэн тыллаах өс хоһоонноругар күрэхтэстилэр. Төрдүс түһүмэх соһоҕо домохтору, (уустук өйдөбүлү уус-ураннык хоһуйар икки эбэтэр хас да тыл холбуу суолталаммыт ситимэ), бэһис түһүмэххэ сахалыы таабырыннары таайдылар. Алтыс түһүмэххэ айымньылар ааттарын таайдылар. Сэттис түһүмэххэ биллиилээх суруйааччылары хаартысканан таайдылар. Ахсыс түһүмэххэ буккуллубут буукубалары сааһылаан тыл таһаардылар. Тохсус түһүмэххэ биллиилээх суруйааччылар эппит тылларын туһунан бэргэн этиилэр ааптардарын таайдылар уонна бүтэһик түһүмэххэ бэриллибит тылтан хас да тылы суруйан таһаардылар. Түһүмэх эппиэттэрэ биирдии баалынан көрүлүннэ. Ыытааччылар уопсай түмүгү быһаарар кэмнэригэр кыттааччылар тортаах итии чэй истилэр.
Ол курдук бочуотунай үһүс миэстэни “Тугутчаан” уһуйаанын хамаандата, иккис миэстэни дьаһалта үлэһиттэрин хамаандата ылла. Муҥутуур бастакы миэстэҕэ приставтар тахсан, кыайыы кынаттаннылар. Кыайыылаахтары туоһу суругунан уонна бириистэринэн эҕэрдэлээтилэр.
Хайа да омук төрөөбүт тылын билэр, таптыыр, сыаналыыр кэнчээри ыччаттаах буоллаҕына, салгыы сайдар, барҕарар кыахтанар. Тыл – бүтүн норуот баайа, кэлэр кэскилэ. Ийэ тылгытын үөрэтиҥ, билиигитин хаҥатыҥ!